Verbinding in je relatie
In het leven draait alles om communicatie. Als baby communiceer je door te huilen als je honger hebt, te lachen als je tevreden bent (of te slapen 😉). Maar zodra je ouder wordt, kom je daar niet meer zo ver mee. Wanneer je leert praten, is het de bedoeling dat je leert vertellen waar je behoefte ligt. Helaas wordt ons dat vaak niet goed geleerd, met als gevolg dat je je onbegrepen voelt en communiceren niet je sterkste kant is. Laat staan dat je conflicten op een goede manier kunt oplossen.
Communiceren met je geliefde — hoe doe je dat, en waar leer je dat eigenlijk? Je ouders zijn daarin je eerste voorbeeld. Mijn moeder is bij mijn vader en mij weggegaan toen ik vier was, dus daar heb ik geen voorbeeld gezien. Bovendien waren ze, zeker niet in mijn beleving, on speaking terms. De herinnering die ik heb aan hun communicatie is er eigenlijk niet.
Ik kan me niet herinneren dat ze samen naar ouderavonden gingen of dat er overleg was voor een verjaardag. Volgens mij sprak mijn oma, bij wie ik tot mijn elfde woonde, soms met mijn moeder. Zij zorgde dat ik met mijn jasje aan en mijn tasje bij de deur klaarstond op de afgesproken zaterdagen. Dan kwam mijn moeder me wel of niet ophalen — dat was overigens altijd een verrassing.
Als ik nu terugkijk, denk ik dat die tijd ervoor heeft gezorgd dat ik als klein meisje al leerde me terug te trekken en het niet over gevoelens te hebben. Niet over wat ik meemaakte en ook niet over wat het met me deed. Ik leefde meer en meer in mijn eigen wereld, waar het overigens goed toeven was. Als kind voelde ik altijd het loyaliteitsconflict tussen mijn ouders: als ik bij mijn moeder was, wilde ik bij mijn vader zijn, en andersom.
Hoe communiceerden wij thuis?
In onze familie werd niet over gevoelens gesproken. Ik groeide op, werd ouder en toen kwamen de jongens. Ik kreeg verkering, ach, kalverliefdes, heerlijk. Op mijn vijftiende kwam ik de vader van mijn kinderen tegen. Met alles wat ik had gezien en meegemaakt, was ik vastbesloten het anders te doen dan mijn ouders. Ik zou niet scheiden. Dat stond voor mij als een paal boven water.
Als je zo jong bent en net verkering hebt, is alles nog zo onschuldig dat je wegkomt met niet praten. Bovendien was hij ook niet gewend om te praten, dus we leefden, en liepen hand in hand, wat dat betreft mooi naast elkaar. We kregen prachtige kinderen en ons leven ging, met ups en downs, zoals dat nu eenmaal gaat.
Paniek in mijn wereld
Nadat mijn moeder in 1996 overleed, ik was toen achtentwintig, kreeg ik het gevoel dat hij ineens een andere taal sprak dan ik en dat we niet meer naast elkaar liepen. Ik probeerde dingen uit te leggen, maar mijn wereld voelde niet meer veilig. Ik weet nog dat ik in die tijd altijd in het donker in bed begon te praten; oogcontact vond ik veel te spannend, maar hij begreep me niet. Ik snapte niet dat hij het niet snapte. De frustratie groeide en ik werd er moedeloos van. Als ik getriggerd was of iets wilde bespreken wat ik niet leuk vond, was zijn antwoord steevast: ‘Ja maar dat is mijn intentie niet, ik zou je nooit pijn doen!’ Ik dacht dan alleen maar: doe het dan ook niet.
Ik heb lang gedacht dat relaties gewoon ingewikkeld waren. Dat het aan mij lag omdat ik zoveel had meegemaakt in het verleden, en dat een relatie niet voor mij was weggelegd. Ik was vast niet in staat om van iemand te houden, ik had immers niet het goede voorbeeld gehad. Allemaal ideeën die door mijn hoofd spookten, en die ik ook vaak voor mijn voeten gegooid kreeg. Volgens anderen was ik te beschadigd om in een relatie te kunnen functioneren. Als je lang genoeg dit soort negatieve dingen te horen krijgt, ga je er vanzelf in geloven.
Jouw belevingswereld en die van de ander
Vaak zijn we geneigd, wanneer de ander aangeeft dat iets raakt of niet fijn voelt, meteen te zeggen waarom dat niet klopt of waarom diegene het verkeerd ziet. Wat er dan gebeurt, is dat degene die geraakt is zich juist verder terugtrekt in plaats van opent. We verliezen de veilige plek waar we echt kunnen en durven delen. De nieuwsgierigheid naar elkaar verdwijnt, want je voelt je vooral onbegrepen. De ander denkt ondertussen: maar ik bedoel het toch goed? Waarom begrijpt hij of zij mij niet?
Doe eens een stap terug en besef dat we allemaal in onze eigen belevingswereld leven. Jij begrijpt jouw wereld volledig, maar de ander heeft geen idee wat er in jouw binnenwereld gebeurt. En voor die ander geldt precies hetzelfde. Of het nu je partner, kind, ouder, vriend of vriendin is: iedereen leeft in zijn eigen werkelijkheid, waarin de logica van wat je vindt of doet voor jou volstrekt normaal is.
Als je wilt begrijpen waarom iemand op een bepaalde manier reageert, vraagt dat om nieuwsgierigheid. Je kunt elkaar pas echt bereiken door een brug te maken tussen jouw belevingswereld en die van de ander en daarvoor moet je soms letterlijk over die brug durven gaan.
Een voorbeeld…
Stel, je partner vindt dat je er niet voor hem of haar bent, geen tijd hebt of verwijt dat anderen belangrijker zijn. Ik wil je uitnodigen om even te voelen wat dat met je doet en daar mee te zijn. Laat je emoties toe en voel zonder dat je er iets mee hoeft te doen of primair reageert. Natuurlijk mag je de pijn even voelen omdat het lijkt alsof de ander je aanvalt, maar meer help je jezelf én de relatie als je over de brug loopt naar de wereld van de ander.
Warm, met een open hart en liefdevol kun je zeggen: “Goh, ik schrik ervan dat je je zo voelt. Wat maakt dat ik je het gevoel geef dat je er niet toe doet of dat je niet belangrijk voor mij bent?”
Communicatie is een thema dat regelmatig aan bod komt in onze individuele- en relatiesessies, en ook in onze workshops en het relatieweekend De Kunst van het Verbinden.
© Wilma de Boer
